BuurtzorgT, werken in de nieuwe GGZ?

In de zomer van 2017 was mijn vrouw ernstig ziek. Wij besloten als gezin dat wij haar met onze vrienden en familie zouden verzorgen en begeleiden in haar laatste levensfase. Maar we wisten dat we ook afhankelijk zouden zijn van enkele technische handelingen van wijkverpleegkundigen. Met onze huisarts bespraken we onze wensen en dat wij graag met het Buurtzorg-team wilden kennismaken. Toen de Buurtzorg-collega’s eenmaal bij ons over de vloer kwamen, bleek het heel erg fijn hoe zij zich aan ons aan pasten, over onze schouders mee keken en hier en daar advies gaven. Het was een rijke ervaring dat zij ons als gezin de regie gaven. Met vereende kracht konden wij het doen zoals wij het wilden.

Kleine broertje

BuurtzorgT is het kleine broertje of zusje van Buurtzorg. Een vernieuwend concept binnen de gezondheidszorg. Niet de directie bepaalt wat goed is voor de cliënt, niet de hulpverlener of de regio, maar het zelfsturend (wijk)team. Een concept waarin bovendien met minimale overhead gewerkt wordt. De teams bepalen zelf hoe zij hun werk indelen, zolang kosten en opbrengsten maar in balans zijn.

De cliënt centraal

Tijdens een Buurtzorg-symposia in 2018 hield Jos de Blok (bestuurder van Buurtzorg) een interactieve workshop met zijn medewerkers. De vraag was: wat betekent nu precies ‘De cliënt centraal’? Bepaalt de cliënt alles wat hij nodig heeft? Of denken wij als hulpverleners mee over wat wij te bieden hebben en of dat overeenkomt met de doelen van de cliënt? Jos beargumenteerde dat de inzet van Buurtzorg is dat de naasten van de cliënt een kardinale rol hebben. Dat zonder de inzet van naasten, hulpverlenen misschien wel een ‘mission impossible’ is. Ook bij BuurtzorgT staan de cliënt en de naasten centraal. We stimuleren de cliënt om het vaak verloren gegane deel van het netwerk weer aan te spreken. Het vraagt van alle partijen bijzondere krachten. De cliënt moet staande blijven en niet afhankelijk worden van de hulpverlener en ondanks zijn schaamte, pijn of onvermogen toch naasten vragen om steun en liefde te geven. En de hulpverlener moet de verleiding weerstaan om als eenzame redder op te treden.

Keuzemogelijkheid

Waar ik zelf een groot voorstander van ben in de huidige gezondheidszorg is dat mensen kunnen kiezen. In dit geval dat cliënten, naasten, huisartsen, wijkmedewerkers kunnen kiezen met wie zij willen samenwerken. Een kleinschalig team in de wijk of een grootschalige ggz-instelling. Voor de cliënt, zijn naaste, zijn huisarts en voor menig GGZ-hulpverlener is BuurtzorgT een nieuwe GGZ-instelling. Zij kiezen ervoor dat er naar hun hele context gekeken wordt. Kiezen voor hun eigen regie met hun naasten.

Nieuw?

Je kunt je afvragen of BuurtzorgT echt nieuwe GGZ is.

Ja, nieuw is hoe ik het werk met mijn team invul en daar verantwoordelijk voor ben.

Niet nieuw is dat zelfsturing voor een team ook hard werken is.

Nieuw is dat al mijn collega’s er voor willen gaan, hoe moeilijk het soms ook is.

Niet nieuw is dat ook binnen BuurtzorgT de administratieve handelingen verricht moeten worden om de DBC’s betaald te krijgen.

Nieuw is ook dat we zelf als team collega’s met gedeelde waarden kunnen aantrekken.

Niet nieuw is, zou ik zeggen, dat de sociaal psychiatrische context voorop staat. Dat was in de tijd van Querido ook al zo.

Nieuw is dat ik de ruimte krijg om die sociaal psychiatrische context in te zetten en dat ik mezelf die ruimte ook toesta.

Niet nieuw zijn alle cliënten en hun naasten die ik behandel.

Nieuw is dat er geen manager of directeur is die mij van alles oplegt of verbiedt.

Weldegelijk nieuwe GGZ dus!

Henk-Willem Klaassen

Tim Kops