Wijze lessen

Mijn moeder zag in mij al vroeg een goede verpleegkundige. Ik dacht daar uiteraard anders over. Het laatste wat ik wilde was mensen verzorgen. Ik had in mijn jonge jaren ook wel wat anders aan mijn hoofd dan mensen helpen. Ik wilde graag artistieke dingen doen, mezelf op de kaart zetten. Hoe dan ook.

Luister altijd naar je moeder

Zo werd ik fotograaf en later rij-instructeur. Toch besloot ik in 1995 verpleegkundige te worden. Het leven kan soms raar lopen. Een belangrijke les die ik had geleerd was “luister naar je moeder!” Deze les gebruik ik nog altijd wanneer ik moeders van cliënten spreek. De moeder heeft het op een of andere manier vaak bij het juiste eind.

Weet wat je niet kunt

Ik begon te werken in een kliniek als leerling verpleegkundige en leerde daar hoe ik een goed hulpverlener zou kunnen worden. Na drie en een half jaar zwoegen, had ik eindelijk mijn kruisje te pakken en dacht ik dat ik helemaal klaar was om mensen te gaan helpen. Maar al snel kwam ik erachter dat ik nog lang niet alles had geleerd om mensen goed te kunnen helpen. Sterker nog, ik kreeg vaak het idee dat ik het helemaal niet kon en dat ik misschien wel helemaal niet geschikt was voor dit vak. Een collega van mij vertelde dat het juist heel belangrijk is om als hulpverlener te weten wat je niet kunt en dat dit misschien wel belangrijker is dan te weten wat je wel kunt. Ook deze wijze les heb ik goed in mijn oren geknoopt. Opeens durfde ik me ook kwetsbaar op te stellen en toe te geven dat ik het ook niet allemaal wist, maar het wel graag wilde leren.

Spreek je mening uit

Opnieuw belandde ik in de schoolbanken waar ik nog meer leerde over technieken en theorieën over hoe het allemaal zou moeten. Toch bleef het gevoel tekort te komen aan mij knagen. In theorie wist ik het allemaal wel, maar in de praktijk was het vaak best lastig uit te voeren. Ik had geleerd dat het heel handig was om af en toe te durven zeggen wat ik zelf van de situatie vond van degene met wie ik in gesprek was. Dat ik het rot vond of dat ik het zot vond. Ik durfde een beetje uit te spreken wat mijn gevoel was en merkte dat de mensen dat fijn vonden. Weer een les geleerd! Soms gewoon zeggen wat je vindt en hoe je je bij een situatie voelt.

Sta naast de patiënt

Ik, de hulpverlener die alles inmiddels zo goed wist, was van het bourgondische leven en dol op een wijntje. Een wijntje vóór het eten, een wijntje bij het eten en een wijntje na het eten. Je raadt het al; ik dronk en niet zo'n klein beetje ook. Ik heb dit vrij lang probleemloos volgehouden maar op een gegeven moment ging het mis. Ik functioneerde niet meer, op welk vlak dan ook en ik kwam terecht in een afkickkliniek. Het ging zo slecht met mij dat ook ik hulp nodig had om niet met mijn verslaving ten onder te gaan.

Eenmaal in die kliniek merkte ik hoe het was om patiënt te moeten zijn en hoe het was als andere mensen tegen mij zeiden wat ik moest doen en hoe, wat ik goed deed, wat ik fout deed en noem maar op. Deze hulpverleners waren allemaal lieve mensen en bedoelde het allemaal goed. Ze hebben mij van de drank af geholpen en mij in ieder geval het inzicht gegeven dat ik te veel dronk en een verslaving onder de leden had. Tijdens het afkicken en mijn behandeling heb ik gemerkt hoe vervelend het is als hulpverleners te veel aan de zijkant staan en te veel de wijsheid in pacht denken te hebben. Ik heb ook als patiënt gevoeld hoe ontzettend naar het is om te ervaren dat er twee kampen zijn; die van de hulpverleners en de hulpvragers.

Na een jaar revalideren ben ik weer gaan werken als sociaal psychiatrisch verpleegkundige bij BuurtzorgT. De eerste maanden heb ik niet durven zeggen dat ik zelf ook psychiatrisch patiënt ben, in de vorm van verslaafde. Ik vond het doodeng en was bang mijn baan te verliezen. Met het zweet in mijn handen heb ik toch maar verteld en mijn collega's reageerde erg positief.

Denk nooit dat je het allemaal wel weet

Nu, jaren later, werk ik nog steeds met veel plezier en passie bij BuurtzorgT en gebruik ik mijn eigen ervaringen, van mijn moeder tot mijn collega, van mijn opleiding tot mijn eigen lijden, om mensen in nood te kunnen helpen, te kunnen begrijpen en om van te leren. Want ik denk dat wanneer de dag komt dat ik zeg dat ik het allemaal wel weet, dit de dag is dat ik weer een carrière switch moet overwegen.

Jurriaan


Tim Kops